Ik ben een vertrekkende oprichter (leaver), moet ik al mijn aandelen verkopen ?

Wanneer een oprichter het bedrijf verlaat, vrijwillig of onvrijwillig, voorziet de ‘good / bad leaver’-clausule in een aankoopoptie voor (sommige van) de resterende aandeelhouders en/of de vennootschap. Als de resterende aandeelhouders en/of de vennootschap deze optie uitoefenen, moet de vertrekkende oprichter de aandelen waarop deze optie betrekking heeft, verkopen.

Of de optie betrekking heeft op alle aandelen of slechts op een deel daarvan, hangt vaak af van de omstandigheden waaronder het vertrek van de oprichter is gekwalificeerd.

Deze vraag heeft betrekking op een concept waarmee alle oprichters en investeerders op verschillende momenten in het bestaan van het bedrijf te maken krijgen: vesting.

In de context van startups is het begrip vesting een belangrijk instrument om de betrokkenheid van oprichters te structureren en de gevolgen van een mogelijk vertrek in kaart te brengen. Dit begrip komt ook vaak voor in aandelenoptieplannen. Het idee is dat de oprichter in de loop van de tijd steeds meer van zijn aandelen ‘definitief verwerft’.

In het kader van een ‘good / bad leaver’-clausule speelt vesting een belangrijke rol bij het bepalen van hoeveel aandelen dat een oprichter mag behouden en, evenzeer, tegen welke prijs zijn aandelen kunnen worden gekocht.

Hieronder vindt u de vaakst voorkomende kwalificaties van scenario’s met betrekking tot het aantal aandelen dat de vertrekkende oprichter mag behouden in het kader van vesting:

• Bad Leaver: in geval van vertrek wegens ernstig wangedrag (bijvoorbeeld fraude) kunnen alle aandelen door de vennootschap of de andere aandeelhouders worden gekocht, zelfs als ze vested zijn geworden. In dit geval is vesting niet echt van toepassing, omdat we ons in een situatie bevinden waarin de vennootschap de voorkeur geeft aan volledige bescherming tegen de risico’s die de vertrekkende oprichter met zich meebrengt en aan de definitieve verbreking van de volledige samenwerking.
  
• Early Leaver en Good Leaver : Als de oprichter het bedrijf vroegtijdig verlaat (early leaver) of om een gegronde reden (good leaver), worden de aandelen in twee categorieën verdeeld:
  (i) vested aandelen, afhankelijk van hoe lang de oprichter reeds bij de vennootschap werkt, en
  (ii) unvested aandelen.
  
  In deze twee situaties kan de oprichter al zijn vested aandelen behouden en is een aankoopoptie alleen van toepassing op de unvested aandelen. Dit zorgt voor een zekere stabiliteit voor het bedrijf en erkent tegelijkertijd de bijdragen van de oprichter.
  
  Het komt ook vaak voor dat zowel vested als unvested aandelen onder de aankoopoptie vallen. In dit geval, aangezien de oprichter gedwongen kan worden om zijn aandelen te verkopen, zullen we zien dat de prijs per aandeel niet alleen varieert naargelang de omstandigheden van zijn/haar vertrek, maar ook naargelang het aantal vested versus unvested aandelen.

De vesting van aandelen wordt vaak aangepast aan de maturiteit van het bedrijf. Voor een startup in een vroeg stadium kan de vesting strenger zijn om belangrijke oprichters te behouden. Voor een scaleup kan soms worden overwogen om een deel van de aandelen onmiddellijk als vested te aanzien, als erkenning voor de mijlpalen die de oprichters al hebben bereikt.

Vesting is essentieel in de aandeelhoudersovereenkomst, omdat het de rechten van elke partij in geval van vertrek verduidelijkt. Het vesting mechanisme helpt om een evenwichtige relatie tussen oprichters en investeerders te behouden en garandeert tegelijkertijd de stabiliteit van het bedrijf op lange termijn.

Aangezien de interactie tussen vesting en de leaver kwalificatie een aanzienlijke invloed kan hebben op het aantal aandelen dat kan worden teruggekocht wanneer een oprichter het bedrijf verlaat, hebben we een good/bad leaver simulator ontwikkeld om deze effecten gemakkelijker te visualiseren en je in staat te stellen verschillende scenario’s te testen.