Een good / bad leaver clausule is niet alleen in het belang van de investeerder ?

Nu we de ‘good / bad leaver’-clausule in overeenkomsten voor startups hebben geschetst, gaan we dieper in op het nut ervan.

Op voorwaarde dat deze clausule correct is opgesteld, helpt ze de belangen van de vennootschap te beschermen door ervoor te zorgen dat de aandelen in handen blijven van degenen die actief of financieel betrokken zijn bij de groei ervan.

Bij het opstellen en onderhandelen van deze clausule zijn er twee belangrijke en vaak tegenstrijdige aandachtspunten:

1. De belangen van alle aandeelhouders beschermen, inclusief actieve aandeelhouders

Wanneer een investeerder besluit om een startup te steunen, investeert hij enerzijds in een project, maar anderzijds, en soms zelfs nog meer, in een team. Hij verwacht dat de oprichters zich volledig inzetten voor het project om de aan hem voorgestelde doelstellingen te bereiken. Bijgevolg zijn de rendementsvooruitzichten van de investeerder in wezen gebaseerd op de tijd en de inzet van de oprichters of actieve aandeelhouders binnen de onderneming in de jaren na de investering. Bovendien verhoogt de realisatie van de investering de latente waarde van de aandelen van de onderneming, met inbegrip van de waarde van de aandelen die in het bezit zijn van de actieve aandeelhouders. Dit geldt des te meer wanneer actieve aandeelhouders van een financieringsronde gebruikmaken om een deel van hun aandelen te gelde te maken.

Anderzijds, wanneer een oprichter besluit om samen met andere oprichters een bedrijf op te richten, komt hij met hen een aandelenstructuur overeen die, ook al is dit niet expliciet, afhankelijk is van hun lange termijn betrokkenheid bij het project.

Dit is in de eerste plaats een kwestie van eerlijkheid. Zou het eerlijk zijn dat een oprichter die een paar maanden in een startup heeft gewerkt, de aandelen behoudt waarop hij met een minimale inbreng heeft ingeschreven, terwijl een investeerder veel meer voor zijn aandelen heeft betaald, in de verwachting dat er een team zou blijven dat zich aan het project zou wijden? Zou het normaal zijn dat dezelfde oprichter als aandeelhouder profiteert van de meerwaarde die is gegenereerd door het werk van de andere oprichters na zijn vertrek? Is het normaal dat hij profiteert van de volledige waarde van zijn aandelen, terwijl de andere oprichters jarenlang moeten werken om de waarde van deze aandelen te creëren?

Op een meer pragmatisch niveau zorgt een ‘good / bad leaver’-clausule voor de continuïteit en stabiliteit van de onderneming door te voorzien in de mogelijke aankoop van de aandelen van een actieve aandeelhouder die het project verlaat. Als een actieve aandeelhouder het bedrijf verlaat, moet er mogelijks een incentiveplan worden opgezet om zijn/haar vervanger (een bestaande oprichter of een derde partij) te ‘stimuleren’. Deze clausule zorgt er voor dat de aandelen van de vertrekkende actieve aandeelhouder voor dit doel kunnen worden gebruikt, wat de voorkeur verdient boven de uitgifte van nieuwe aandelen die alle aandeelhouders van het bedrijf zouden verwateren en zogenaamd ‘dead equity’ zouden creëren.

2. Garandeer een eerlijke vergoeding voor de vertrekkende oprichter

Voor de oprichter die het bedrijf verlaat, is het essentieel dat de ‘good / bad leaver’-clausule ervoor zorgt dat hij een eerlijke vergoeding ontvangt voor het werk, het kapitaal en de tijd die hij in het bedrijf heeft geïnvesteerd. Hij heeft namelijk over het algemeen genoegen genomen met een beperkte vergoeding voor zijn diensten. Daarnaast vormen de aandelen die hij bezit vaak een aanzienlijk deel van zijn persoonlijke vermogen. Of hij/zij nu bij het bedrijf blijft of besluit te vertrekken, een oprichter heeft er dus alle belang bij om de waarde van zijn/haar participatie te beschermen.

Deze twee belangen komen met elkaar in conflict bij de onderhandelingen over de ‘good / bad leaver’-clausule, aangezien deze rechtstreeks van invloed is op de vraag wie eigenaar wordt van de aandelen van de vertrekkende oprichter en tegen welke prijs deze worden verworven. Dit is vaak een gevoelig onderwerp dat tot verhitte discussies leidt, aangezien het mechanisme voorziet in soms moeilijke vertrekscenario’s die aanzienlijke financiële gevolgen kunnen hebben voor de vertrekkende oprichter.

Onze ervaring bij Beyond heeft ons ertoe gebracht deze clausule af te stemmen op de omstandigheden van de transactie. De leaver voorwaarden zullen variëren naargelang de maturiteit van de vennootschap, het type en het bedrag van de investering en de anciënniteit van de oprichter. Als de vennootschap voor het eerst financiering ophaalt, zullen de voorwaarden voor de oprichter zeker strenger zijn, aangezien het risico voor de investeerder groter is en de aanwezigheid van de oprichter cruciaal is voor de ontwikkeling van het project en dus voor het veiligstellen van de investering.

Als het bedrijf meerdere oprichters heeft, is het essentieel dat elk van hen de leaver clausules benadert als een potentiële vertrekkende oprichter, maar ook als een potentiële overblijvende aandeelhouder en dus begunstigde van de aankoopoptie. Evenwichtige clausules kunnen in het belang zijn van alle oprichters en aandeelhouders en de stabiliteit van de vennootschap op lange termijn versterken.