Auteursrecht en software: wat verandert er voor de IT-sector in 2026

De hervorming van de personenbelasting, ingevoerd bij de wet van 15 juli 2026, brengt computerprogramma’s (uw software, uw code) opnieuw onder het fiscaal regime van de auteursrechten, waaruit ze sinds 2022 waren uitgesloten. Hieronder leest u wat dit in de praktijk betekent voor ontwikkelaars, IT-consultants en technologiebedrijven, en onder welke voorwaarden.

Een uitsluiting die na drie jaar wordt rechtgezet

Twee punten om te verduidelijken: waarom die uitsluiting geen stand hield, en wie er nu opnieuw van kan genieten.

Een uitsluiting die moeilijk te rechtvaardigen was

Sinds 1 januari 2024 kwamen inkomsten uit computerprogramma’s niet langer in aanmerking voor het fiscaal regime van de auteursrechten. Deze uitsluiting, ingevoerd door de programmawet van 26 december 2022, na een overgangsperiode die eind 2023 afliep, was moeilijk te rechtvaardigen: het Wetboek van Economisch Recht beschouwt computerprogramma’s als literaire werken, die als dusdanig door het auteursrecht worden beschermd. Softwareontwikkelaars die aan de wettelijke voorwaarden van het regime voldeden, werden daardoor automatisch uitgesloten, terwijl andere creatieve digitale beroepen (webdesigners, grafisch ontwerpers, contentmakers) er wel nog van konden genieten.

Wie opnieuw van het regime kan genieten

De hervorming van 15 juli 2026 corrigeert deze ongelijkheid. Softwareontwikkelaars en verwante IT-beroepen kunnen opnieuw van het regime genieten voor inkomsten die vanaf 1 januari 2026 worden betaald of toegekend: softwareontwikkelaars, software-architecten, IT-consultants die originele code schrijven, en techbedrijven die oplossingen ontwikkelen die bestemd zijn om door derden te worden gecommercialiseerd of gebruikt.

Dit gezegd zijnde, betekent deze herinvoering niet dat het regime automatisch van toepassing is. De wettelijke voorwaarden blijven onverkort gelden en moeten voorafgaand aan elke toepassing zorgvuldig worden onderzocht.

Een voordelig regime onder strikte voorwaarden

Het fiscale regime van auteursrechten is voorbehouden aan inkomsten uit de daadwerkelijke exploitatie van originele literaire of artistieke werken die door het auteursrecht worden beschermd.

Voorwaarden om in aanmerking te komen

Net als andere in aanmerking komende creatieve beroepen moet een ontwikkelaar aantonen dat hij een origineel, door het auteursrecht beschermd werk creëert (softwarecode, applicatie, module, script) dat zijn eigen intellectuele schepping vormt, met een werkelijk origineel en creatief karakter. De rechten moeten bovendien daadwerkelijk worden overgedragen of in licentie gegeven aan een derde, met het oog op mededeling aan het publiek, uitvoering, openbare voorstelling of reproductie, en die overdracht of licentie moet contractueel zijn vastgelegd. Puur interne IT-ontwikkeling, zonder contractuele overdracht van rechten, voldoet daarom niet aan de voorwaarden van het regime. Een analyse blijft nodig om de toelaatbaarheid van elke situatie te beoordelen.

De toepasselijke limieten

Drie limieten vormen het kader van het regime. De gemiddelde bruto-inkomsten uit auteursrechten over de vier voorgaande belastbare tijdperken mogen niet meer bedragen dan 77.220 EUR (bedrag geïndexeerd voor de inkomsten in 2026). Boven dat bedrag worden alle inkomsten belast tegen de progressieve tarieven als beroepsinkomsten. De absolute jaarlijkse grens is vastgelegd op datzelfde bedrag van 77.220 EUR. Boven die drempel wordt het overtollige inkomen geherkwalificeerd als beroepsinkomsten en als zodanig belast. Een relatieve grens bepaalt ten slotte dat de inkomsten uit auteursrechten niet meer mogen bedragen dan 30% van de totale bezoldiging van de belastingplichtige, maar alleen wanneer de overdracht of de licentie van de rechten gepaard gaat met een professionele dienst die de overdrager levert ten voordele van de verkrijger.

Ondanks deze limieten blijft het belastingvoordeel aanzienlijk. Inkomsten uit auteursrechten worden belast als roerende inkomsten, tegen een tarief van 15%, terwijl gewone beroepsinkomsten onderworpen zijn aan de progressieve tarieven van de personenbelasting, met een marginaal tarief van (~)53,5% vanaf 51.070 EUR (geïndexeerd bedrag voor inkomsten 2026 – aanslagjaar 2027) belastbaar inkomen.

Het einde van de forfaitaire kostenaftrek voor IT

Een regeling die vóór 2026 bestond, en wat er vanaf nu concreet verandert voor begunstigden van het fiscale regime van auteursrechten.

Hoe de forfaitaire kostenaftrek vroeger werkte

Historisch gezien was de aantrekkelijkheid van het fiscaal regime van auteursrechten niet alleen te danken aan het tarief van 15%. De bruto inkomsten uit auteursrechten konden ook worden verminderd door forfaitaire aftrekposten (50% tot 20.590 EUR, 25% tussen 20.590 en 41.180 EUR; bedragen geïndexeerd voor 2026), waardoor de belastbare grondslag nog verder daalde. Een belastingplichtige met 20.000 EUR bruto inkomsten uit auteursrechten kon 50% forfaitair aftrekken, waardoor de belastbare grondslag daalde tot 10.000 EUR. Dit resulteerde in een belasting van 1.500 EUR of een effectieve belastingdruk van amper 7,5%.

Wat er sinds 2026 verandert voor IT-professionals

Vanaf 1 januari 2026 is deze forfaitaire aftrek voorbehouden aan belastingplichtigen die op het moment dat de inkomsten worden betaald of toegekend over een kunstwerkattest beschikken. In de praktijk kunnen andere belastingplichtigen (waaronder IT-professionals) geen gebruik meer maken van deze forfaitaire aftrek. Zij kunnen echter nog steeds hun werkelijke kosten aftrekken, mits deze naar behoren worden bewezen en gedocumenteerd.

Ook zonder de forfaitaire kostenaftrek blijft het regime bijzonder aantrekkelijk, gezien het aanzienlijke verschil in fiscale behandeling ten opzichte van gewone beroepsinkomsten. Een cijfermatige analyse die rekening houdt met het profiel van de betrokkene, het bedrag van diens bezoldiging en werkelijke uitgaven blijft essentieel om het daadwerkelijke voordeel van het fiscale regime in elk specifiek geval te bepalen.

De toepassing van het regime veiligstellen: documentatie en ruling

De toepassing van het fiscale regime van auteursrechten wordt regelmatig door de fiscus gecontroleerd. Een correcte uitvoering en grondige documentatie zijn daarom van essentieel belang.

Het dossier dat wij samen met u opbouwen

Wij kunnen onze cliënten in elke fase ondersteunen: bij het beoordelen of ontwikkelaars en IT-consultants in aanmerking komen, bij het opzetten van een verloningsbeleid met een auteursrechtelijke component, en bij het opstellen of aanpassen van contractuele clausules met betrekking tot de overdracht van auteursrechten. Vervolgens stellen wij een volledig bewijsdossier samen met daarin:

• de overeenkomsten inzake overdracht of licentie van auteursrechten
• het bewijsmateriaal waaruit de originaliteit van de creaties blijkt
• bewijs van de exploitatie, distributie of openbare mededeling ervan
• een beschrijving van de uitgeoefende activiteiten
• eventuele aanvullende documentatie die de toepassing van het regime rechtvaardigt in geval van een belastingcontrole

Het aanvragen van een ruling bij de DVB

Om de regeling juridisch de nodige rechtszekerheid te geven, begeleiden wij cliënten ook bij het opstellen en indienen van aanvragen voor een voorafgaande beslissing (ruling) bij de Dienst Voorafgaande Beslissingen (DVB). Onze ondersteuning omvat een voorlopige toetsing van de toelaatbaarheid, een prefiling, de formele indiening van de rulingaanvraag, correspondentie met de DVB, het beantwoorden van eventuele vragen om bijkomende informatie, en de opvolging tot de ruling wordt verkregen. Een gunstige ruling levert een voorafgaande bevestiging op van de beoogde fiscale behandeling en waarborgt de positie van zowel de onderneming als haar medewerkers gedurende de gehele geldigheidsduur van de ruling.

Wilt u nagaan of uw ontwikkelaars of IT-consultants in aanmerking komen voor het fiscaal regime voor auteursrechten? Wij kunnen een voorafgaande audit uitvoeren, de risico’s en opportuniteiten inschatten, en u begeleiden tijdens het rulingproces.

FAQ

Sinds wanneer komen softwareontwikkelaars opnieuw in aanmerking voor het auteursrechtenregime?

Sinds 1 januari 2026. De hervorming van de personenbelasting, ingevoerd bij de wet van 15 juli 2026, is van toepassing op inkomsten die vanaf die datum worden betaald of toegekend.

Kunnen alle softwareontwikkelaars automatisch van het regime genieten?

Nee, er moet nog steeds aan de wettelijke voorwaarden worden voldaan. Elke situatie vereist een individuele beoordeling: de ontwikkelaar moet een origineel, auteursrechtelijk beschermd werk creëren en zijn rechten via een overeenkomst overdragen of in licentie geven aan een derde met het oog op mededeling aan het publiek, uitvoering, openbare voorstelling of reproductie. Puur interne IT-ontwikkeling, zonder contractuele overdracht, voldoet daarom niet aan de voorwaarden.

Wat is de inkomensgrens voor de regeling in 2026?

De grens is vastgelegd op 77.220 EUR bruto voor inkomsten in 2026. Bedragen die deze grens overschrijden, worden als beroepsinkomsten belast tegen de progressieve tarieven. Daarnaast moeten belastingplichtigen ook voldoen aan de regel van het vierjaarsgemiddelde en, wanneer inkomsten uit auteursrechten verband houden met het verlenen van een professionele dienst, aan de limiet van 30% van de totale bezoldiging van de belastingplichtige.

Kunnen IT-professionals nog forfaitaire onkosten aftrekken?

Nee, tenzij ze over een kunstwerkattest beschikken. Vanaf 1 januari 2026 is deze forfaitaire aftrek voorbehouden aan houders van dat attest. IT-professionals kunnen nog steeds hun werkelijke kosten aftrekken, mits deze naar behoren worden gemotiveerd en gedocumenteerd.

Hoe stelt u de toepassing van het regime veilig tegen een fiscale controle?

Door de regeling grondig te documenteren (overdrachtsovereenkomsten, bewijs van originaliteit, bewijs van exploitatie, beschrijving van de functies) en door een voorafgaande beslissing (ruling) te verkrijgen bij de Dienst Voorafgaande Beslissingen, die de toepasselijke fiscale behandeling voor de gehele geldigheidsduur ervan bevestigt.